Ingvild Rørtveit Myklebust

Ingvild er nesten ferdig med bachelorstudiet i statsvitskap, men utset siste halvåret for å lære meir journalistikk i Førde. Foto: Bent Are Iversen

Tid for å teste vengene

DÅ EG KOM til Førde for snart fire månader sidan, kjøpte eg ei flaske med solsikkeolje til å ha på kjøkkenet i campinghytta vi har leigd. Mange tacomiddagar og travle dagar seinare, er flaska nesten tom. Det nærmar seg avreise frå Førde, og vi praktikantar skal prøve å fly ut av reiret på eigne venger.

Å GJERE DET skrivne ord til levebrødet mitt har så lenge eg kan hugse vore draumen min. Eg kom til Førde med høge forventningar og sommarfuglar på storleik med ei havørn i magen. Eg reiste frå vener, familie og leilegheita i Stavanger av ein einaste egoistisk grunn; for å bli journalist. Men då eg kom til Førde og høge trugande fjell omringa meg på alle kantar, slo det meg at eg skal ikkje berre bli journalist – eg skal bu her.

FIRE MÅNADER i Sunnfjord har bydd på både godt og vondt. For ein vaskekte rogalending som er van til å vakne med fjorden og havet så langt ein kan sjå rett utanfor soveromsglaset, var det rart å sjå fjell og snø på alle kantar. Januarkveldane var mykje mørkare enn i oljebyen, ingen stoppa for å la hundane helse på kvarandre og Gina Tricot finst ikkje på kjøpesenteret. Det einaste folk likte å gjere her var å gå på ski. Eg var skeptisk.

DÅ EG KOM til Firda vart eg møtt av ein ung og nyskapande redaksjon. Oppdrag og utfordringar kom på løpande band. Eg har køyrt på smale vegar til Askvoll med livet som innsats, og eg har ete komle med verdsmeister Terje Ness. Eg har serva hundrevis av volleyballar og tapt dei fleste quizane på Pikant i lag med gode kollegaer.

SNART BRUKER EG den siste dropen av solsikkeolja, og reiser sørover igjen. Med meg i ryggsekken frå Sunnfjord har eg gode minne, vener for livet og ikkje minst mykje ny lærdom – både om meg sjølv og om journalistikk. Og eg har blitt ein betre skiløpar.

 

Påskeverdiar som bleiknar

GULE KYLLINGAR, prikkete egg og illusjonar om at ein loden hare hoppar rundt med godteri. Gule lys, gule serviettar og gule dukar. Påske som vi kjenner den. Alt er så gult at sola nesten falmar der den skin over kvikklunsjetande turgåarar.

VI FØREBUR OSS på lange bilkøar når alle skal same vegen onsdagen før påske; ut av byen, opp i høgda. Helikopteret til p4 svirrar over hovudstaden for å fortelje deg kor mange timar du bør belage deg på å sitje i kø. Veit borna som sit i baksetet med påskekylling-spel på iPaden eigentleg kvifor vi har fri frå skule og jobb desse dagane? Og kanskje endå viktigare, veit foreldra nok til å fortelje dei det?

NORGE VIL VERE eit religionsnøytralt land. Som våre nordiske naboar blir landet vårt meir og meir sekularisert, og dei kristne verdiane bleiknar. Skular og barnehagar lærer etter kvart like mykje om ramadan som om påske og jul. Men likevel er alle kalendrar i landet vårt merkte med raudt i påske, pinse, jul og på kristihimmelfartsdag.

PÅSKEN ER EI religiøs høgtid i kristendommen og jødedommen. I Bibelen handlar påsken i korte trekk om at Jesus døydde på eit kors, og tre dagar seinare stod opp frå dei døde. Det er sjølve grunnsteinen i kristendommen. Vi brukar framleis namnet på dagane i påsken til dagleg. Burde ikkje både små og store då vite kva skjærtorsdag og langfredag eigentleg står for?

DERSOM VI VIL vere eit religionsnøytralt land, bør vi kanskje heller ikkje feire dei kristne høgtidene framfor andre religionar sine høgtider? Skal ein berre presse nokre feriedagar ut av kristendommen, for så å seinare fornekte å ha noko med den å gjere?

KANSKJE BURDE EIN lage ein ny kalender, og finne andre grunnar til å ha fri dersom ein skal kalle seg eit religionsnøytralt land?

DERSOM BORNA spør «Kvifor har vi fri denne veka?» Kva svarer dei vaksne? Er det fordi vi vil ta vare på den kristne kulturarven som landet vårt er bygt på, eller er det fordi ein vil ha ferie og jakte på påskeharen?

 

Nådelaus utstemming

DET ER HØGSESONG for realityprogram på fjernsyn. Innhaldet i desse seriane er som regel jenter i bikini som ikkje ein gong får valkar når dei set seg ned, og muskuløse, tatoverte menn som trur at Islam er eit land. Eg sette meg lattermild til i sofaen, og tenkte at no skal eg verkeleg godte meg av desse praktfulle menneska. Og kva skjedde? Eg vart hekta. No poppar popkornet i mikroen medan introen til «Ungkaren Australia» rullar på skjermen.

NOKO SOM FEKK meg til å tenke – er poenget i alle desse fjernsynsseriane; nokon vert stemt ut. Har du nokon gong sett eit realityprogram utan utstemming? Det har ikkje eg.

REALITY ER røyndom på norsk. Er det røyndom vi ser på desse fjernsynsprogramma? Er det den harde sanning at verkelegheita består av utstemmingar, og at den mest kyniske står att som vinnar til slutt?

KJÆRLEIKSLIVET ER som i «Ungkaren», får du ikkje ei rose, ligg du dårleg an. Festar er som «Paradise hotell», dansar du ikkje på bordet og ristar på rumpa taper du og må gå heim utan ein partnar. Arbeidslivet er som «Masterchef», du må levere kjapt og smakfullt, viss ikkje er det du som må ryke og reise.

KRAVA OM Å lukkast er høge, og perfeksjonisme er kanskje på veg til å bli ein folkesjukdom. I mine auge er kvardagen vår alltid prega av utstemming. Er du ikkje ein god nok fotballspelar, vert du stemt ut frå A-laget, og må spele på B-laget. Har du ikkje merkeveske på skulen vert du kanskje stemt ut av den «kulaste» gjengen.

ER VI REDDE for å bli stemt ut av kvardagen? Lever vi med ei konstant frykt for å hamne på B-laget? Dei treng òg gode spelarar for å vinne kampar.

 

Bygdestraff

MULLA KREKAR er på flyttefot. Han har sleppt ut av fengsel, men det er framleis uklart kvar han skal busette seg. Framstegspartiet har gjort det klart at dersom dei ikkje kan få han ut av landet, så må han ut på landet. Det foreslåtte bustadalternativet er den vesle bygda Kyrksæterøra i Sør-Trøndelag. Her bur om lag 2500 sjeler som kan få selskap av mullaen framover. Krekar stretar imot forslaget, men dei blåblå er klar i sin tale; Mulla Krekar bør få bygdestraff.

EIT SPØRSMÅL eg stiller meg i denne mulla-debatten er; kvifor er det ei straff for Krekar å bli forvist til landsbygda? Eit alternativ er å sende han heim til Irak, men der blir han mest sannsynleg avretta. Så det nest verste ein kan gjere, det er å sende han til bygda? Heldige Krekar, seier no eg. Bygda er min draumebustad.

EG HAR SJØLV lengta heim til bygda kvar dag sidan eg flytta til byen for fem år sidan. Kjensla av å vere ein maur i maurtua pregar kvardagen min i bylivet. Når eg kan pakke støvlar og joggebukse i bagen, kriblar det i magen, og eg synest eg kjenner dufta av mormor sine vaflar ein laurdag ettermiddag. Sminkepungen vert liggande att i byen, for heime på bygda er både folk og atmosfære usminka.

DEN FREDELEGE stemninga, butikkdama som hugsar bursdagen din og naboen som kjem innom dersom det ikkje ryk i pipa di. Det er ei omsorg for kvarandre, og ein felles solidaritet som ein ikkje finn i byen. Eg trur at Krekar kjem til å få det flott på landet. Fengselsfuglar vert bytta ut med kvitrande blåmeis, og vatn og brød med nyplukka gulrøter. Med naturen som kulisse i kvardagen finn ein fort ro og fred i sjela. Betre bustad finst ikkje, spør du meg.

OG KANSKJE vil litt sunt bondevett halde mulla Krekar borte frå fengsel i framtida?