Knut Ådne Røen

Knut er 25 år og kjem frå Samnanger i Hordaland. Han har ein bachelor i samanliknande politikk frå Universitetet i Bergen. Han har engasjert seg i kommunepolitikken i heimbygda for Senterpartiet og prøvt seg som sauebonde på heimegarden. Foto: Bent Are Iversen

Same procedure?

Eg plar i grunn alltid følgje rimeleg godt med når statsbudsjetta vert presentert. Sjølvsagt fordi eg er interessert i politikk, men eg kan vel ikkje nekte for at det har hatt litt med underhaldningsverdien i det å gjere òg. Du veit sikkert kva eg meiner: Regjeringa legg fram budsjettet, og det er ikkje måte på kor fantastisk alt er. Og like etter står opposisjonen klar med ein tirade av kritikk om kor elendig alt er. Regjeringa svarar sjølvsagt med å avvise all kritikken blankt, og slik har du det gåande i dagevis. Det er liksom noko rituelt over det heile. Litt som å sjå «Grevinnen og hovmesteren» om att kvart år: Du veit at det vert ein del snubling og skitpreik, men du kan ikkje noko for at du synest det er litt artig lell.

Men i år opplevde eg det heile frå ei litt anna side. I staden for å sitje heime og sjå det på TV skulle eg vere med å dekke budsjettframlegget for Firda. «Ja, no er det julaftan!», sa ein til meg, før budsjettet vart offentleg onsdag. Sagt i spøk, sjølvsagt, men eigentleg nokså treffande. For framlegginga av statsbudsjettet er verkeleg ein buffé for journalistane. Plutseleg har ein eit vell av potensielle saker å skrive om: skattelette, fylkesvegar, stipend, operapengar, skipstunnel, og så bortetter.

Tyder det at media si dekking av statsbudsjettet berre er ei kynisk jakt etter dei beste sakene? Eg trur ikkje det. Det er lettare å sjå alvoret i pengesjongleringa til politikarane når ein får prate med dei som merkar det mest. Både vinnarane og taparane, sjølvsagt. For sjølv om det er ein svært liten del av det totale budsjettet ei regjering faktisk kan endre frå år til år, kan omprioriteringane vere avgjerande for mange.

Men kva endringar som faktisk blir vedtekne, det veit vi ikkje enno. Regjeringspartia må først verte einige med KrF og Venstre. Så får vi sjå kven som har mest grunn til å feire ein gong i desember.

 

Tre veker i Paradis

Sjølv om eg kjem frå ein familie der Nynorskordboka er likså naturleg å ha på nattbordet som Bibelen, betyr ikkje det at eg alltid har vore trygg på meg sjølv som nynorskbrukar. Frå eg var tolv år og fram til eg vart 24, har eg gått på skule eller studert i Bergen: Ein by som i teorien skal vere språknøytral, men i røynda berre er ein bokmålsbastion med noko attåt.

På ungdomsskulen var eg einaste nynorskelev av 270, det er klart det var ei utfordring i ein alder der ein er livredd for å skilje seg ut. Skuleårbøkene seier sitt: «Klassens nynorsking» var det einaste som stod under bilda av meg.

Ein dag i niande klasse kom eg heim til far min og spurde forsiktig: «Eh, du? Kanskje eg skulle bytt hovudmål til bokmål eg også? Det er jo så lett å skrive, og så ville eg få betre karakterar i sidemål.» Så nær å verte arvelaus har eg vel ikkje vore verken før eller sidan, det er ikkje så reint lite stoltheit knytt til språk i ei slekt av målmenn og lærarar.

At heimkommunen min, Samnanger, har Bergen som næraste nabo, har også gjort sitt til at eg alltid har følt at nynorsk som skriftspråk syng på siste verset. No ligg attpåtil trugsmålet om tvangssamanslåing med  bergensarane som ein skugge over den vesle nynorskbygda.

Kanskje ikkje så rart då, at eg kjende det som ei enorm lette då eg kom til Førde for tre veker sidan: Her er det ingen som hevar augnebryna når ein fortel at ein skriv nynorsk. Og så alle skilta då! Ein dag stod eg midt i ein butikk og gliste, medan eg tok bilde av eit skilt det stod «låge prisar» på.

Folk rundt meg såg litt rart på meg, men det får så vere. – Førde er jo reine nynorskparadiset, tenkte eg. Her kan Ivar Aasen og eg vere fri for otte, enn så lenge.