Solveig Avelsgaard Lien

Solveig er 29 år og kjem frå Stjørdal i Nord-Trøndelag. Ho har i vår tatt ein mastergrad i statsvitskap ved NTNU i Trondheim om språk og nasjonal identitet i Ukraina og Kviterussland. Foto: Bent Are Iversen

Takk for nynorsken

Tida går fort på Nynorsk avissenter, og det er på tide med ei lita evaluering før eg takkar for meg og set kursen tilbake mot Trøndelag. Dei siste månadene har eg lært i alle fall éin ting det skal mykje til for at eg ikkje drar med meg vidare og får nytte av seinare. Det eg snakkar om er rett og slett noko så konkret som eit språk, nemleg nynorsk.

Sjølv om trønderdialekten min er fjernare frå bokmål enn han er frå nynorsk, var det bokmål som var hovudmålet mitt på skulen. I november vart det heilt slutt på nynorsk i trønderske skular då den siste nynorsk-skulekrinsen i Trøndelag stemde for å gå over til bokmål som målform. Nynorsken står altså ikkje sterkt i heimtraktene mine.

Det kan kanskje vere grunn til å uroe seg for framtida til nynorsken. Eller kanskje ikkje? Nynorsken blir av språkforskarar rekna som eitt av verdas 100 mest robuste språk, fordi det blir skrive så mykje på nynorsk. Ikkje berre i aviser og bøker blir nynorsk brukt, men kvar dag blir det skrive ein masse nynorsk rundt omkring på sosiale medium.

Det som er spesielt med dei sosiale media i Norge, er at mykje der blir skrive på ulike dialektar. Dette er ein fordel for nynorsken fordi mange av dialektane i Norge er meir like nynorsk enn bokmål, min eigen dialekt inkludert. I løpet av opphaldet mitt i nynorskland har det vorte naturleg for meg å ta opp att dialektord som eg tidlegare har lagt ifrå meg fordi dei skil seg veldig frå bokmål.

Eg trur ikkje at eg etter fire månader i Førde kan få Trøndelag til å bytte ut bokmål med nynorsk. Men det eg kjem til å ta med meg vidare inn i neste år og åra som kjem, er at nynorsk er eit naturleg val for ein trønder. Nynorsken er ikkje så eksotisk som mange skal ha det til. Takk for nynorsken. Og takk for meg.

 

Ein for 25, to for 20

Ein søndag kveld for ikkje lenge sidan vart suget for sterkt, og eg måtte bort til næraste Narvesen og få tak i ein sjokolade. Det er sånt som skjer av og til. Eg hadde sett føre meg at det skulle halde med éin Kvikklunsj, men så oppdaga eg skiltet: «éin for 25, to for 20». Kva? Kunne eg verkeleg spare på å kjøpe to i staden for éin? Klart eg skulle ha to!

«Kjøp fleire, spar meir, kjøp meir, kjøp meir» kverna det inne i hovudet medan eg flerra av papiret på den første. Etterpå kom det nokre litt klarare tankar. Kva var det eg hadde spart, eigentleg? Mi eiga eller andres helse? Jordas biologiske mangfald? Nei, eg hadde ikkje skåna noko anna ein mi eiga lommebok – og det med skarve 5 kroner. Eg hadde late meg lure av skitne salstriks, og eg var ikkje særleg høg i hatten då eg kom heim.

Eg har sjølv jobba i butikk og skjønar jo at butikksjefar er avhengige av slike triks for å tene mest mulig. Pengar altså. Men eg likar det ikkje. Eg var nok ikkje den kassemedarbeidaren som bidrog mest til å auke omsetnaden. «Er du sikker på at du treng denne?» «Kvaliteten her er nok ikkje særleg god, dessverre». Likevel har eg ikkje dårleg samvit. Eg er nemleg overtydd om at både kundane, helsa deira og miljøet vårt sparte ganske mykje på at eg jobba ei stund i butikk.

Dersom det viser seg at journalistyrket blir i tøffaste laget, og viss ingen butikksjefar les dette, kan det godt hende at eg prøver meg i salsbransjen igjen. Eg trur nemleg eg har noko revolusjonerande nytt å komme med. Då blir det ikkje noko «kjøp fleire, spar meir» å sjå. Nei, då blir det store skilt og prangande plakatar med eit heilt nytt slagord som eg er sikker på vil føre med seg lykke blant store delar av verdas befolkning: «Kjøp maks éin, men berre viss du må. Og betal for all del ein rettferdig pris». Det trur eg er eit motto for framtida.