Tove Elise Thue Dale

Tove Elise (30) har mastergrad i utviklingsstudium frå London. Ho har lært arabisk i Kairo og teke Midtausten-studiar, og ho har budd og arbeidd med base i Dubai der ho var flyvertinne i Emirates Airlines. Foto: Bent Are Iversen

Berre ei flyvertinne

FOR EITT ÅR sidan var eg flyvertinne i Dubai. No er eg journalist i Førde. Nokre gongar må eg verkeleg klype meg i armen.

DET ER LENGE sidan yrket vart rekna som glamorøst. Det er farleg å fly, og du lever i nåde frå både natur, mann og maskin. Arbeidstidene er ugudelege, og med mindre ulykka er ute, ser folk oftast på deg som berre ei flygande servitrise.

MEN DEI SOM er i lufta, dei bryr seg ikkje. Det er ein livsstil å fly, og mange kjem seg aldri ned på bakken igjen. Med den raude hatten og det kvite sløret på eine sida som kjenneteiknar jentene i Emirates Airlines, tok vi glamouren tilbake. Då vi gjekk i flokk gjennom flyplassane med dei flotte uniformene, stoppa folk opp på reisa si og fekk ei kjensle av å vere tilbake på 60-talet.

DU VERT TATT for å ha lite skulegang. Om eg skulle komme til å nemne mine sju år med høgare utdanning, fekk eg oftast høyre «Men kvifor er du berre ei flyvertinne då?».

DEI KALLA OSS «globalistas». Med 18.000 kabintilsette frå 130 land synte reklamane kor reiselystne og spennande vi var, og ulike frå andre flyselskap. Dei eg jobba med, viste seg ofte å vere legar og ingeniørar. Det finst nok inga grense for eventyrlyst.

EG VISSTE ALDRI kvar eg skulle neste månad. Plutseleg var eg i Korea, Mauritius, Toronto, Buenos Aires, alltid på femstjerners hotell. Med nye kollegaer kvar dag måtte eg spele på lag med folk frå alle verdas kulturar. Ja, eg veit korleis britane likar teen sin, men eg kan også i naud gi førstehjelp, handtere ei naudlanding og evakuere eit fly.

TIDA MI SOM flyvertinne er ei av dei største utfordringane eg har tatt. No var det på tide å nytte hovudet og kunnskapen min igjen, og det set ingen stoppar for nye eventyr. Men, hjartet mitt, det er alltid hjå dei som flyg.

 

Vaksinert mot bokmålet

EG FØLER EIN stadig aukande aversjon mot å opphalde meg over lengre tid i ein by på Austlandet. Det er ikkje tvil om kva som er «landet» mitt. Kvar gong eg har reist heim frå utlandet, har det vore direkte til Vestlandet. Dei som bur i dette flate landet lengst aust kunne like godt ha vore svenske for min del. Både kulturen og språket deira er jo heilt annleis. Kva har skjedd? Trass i at eg har opphalde meg meir dei siste ti åra i utlandet, kan det på åtte veker som nynorskpraktikant sjå ut som at eg har blitt distriktsforkjempar. Vaksineringa mot bokmål har fått kroppen til å danne antistoff.

FOR EIT PAR veker sidan sat nynorskpraktikantane i Firda og NRK rundt bordet og måtte gje rapport om korleis unge vestlendingar har opplevd å vere nynorsk-brukarar i eit Norge der nynorsken stadig minkar. Det kjendest som ei scene frå filmane og bokserien The Hunger Games, der kvar og ein måtte rapportere om krigstilstanden i dei ulike distrikta dei kom frå. Det var dystre tilstandar. Eg, med nær heile mitt vaksne liv i utlandet, hadde ikkje mykje å melde om utanom tre semester på Universitetet i Oslo som einaste nynorskbrukar på arabiskstudiet. Dei andre kunne melde om meir eller mindre nedslåande utsikter. Det står særleg ille til i Setesdal og Hallingdal, distrikt som ein gong vart rekna til Vestlandet.

 HAR «HELSESØSTER» Magni Øvrebotten vaksinert dykk mot bokmålet no? spurde sjefen vår og «fastlege» Ivar Longvastøl seinare. Vi får ikkje berre opplæring i godt språk og journalistisk handverk, vi vert meir bevisste på eigen kultur og språk, sentralisering og distriktspolitikk. Her kjem vi, med representantar frå Setesdal, Hallingdal, Haugalandet, Hardanger, Nordhordland, Sunnfjord, og Sunnmøre. Dei sju distrikta samla, klare til kamp mot dominans frå hovudstaden. Lenge leve Vestlandet!

 

Kvar bygd har eit fjell

FØRDE ER IKKJE Norges styggaste by. Det er ein litt dårleg plassert, men elles sjarmerande tettstad. Eg skal ikkje klage, her er fire pizzarestaurantar og tre ulike yogatilbod. Sunnfjordingane ser ut til å spele i korps, synge i kor og samle inn pengar til fleirbrukshallar.

DET EG SAKNAR mest frå Ålesund (utanom dei to daglege avgangane til Amsterdam), er sol og sjø. Hittil har vi nynorskpraktikantane ikkje opplevd så mykje anna enn regn og sludd og snø. Fortvilinga vart difor stor då finvêret kom tidlegare denne veka, men sola viste ikkje snurten av seg. «Er det eit fjell som står framfor sola?» No forstod eg endeleg kvifor alle husa i Førde låg klistra oppetter fjellsidene.

SIST HELG køyrde vi i retning Dale, for å finne sol og sjø og andre fjell, men kvar einaste bygd har eit fjell som stenger for sola. «I Askvoll kan du sjå solnedgangen», fekk vi høyre i Dale. Morgonen etter køyrde vi dermed til Askvoll. Ikkje berre for solnedgangen, vi måtte jo oppleve denne brua alle snakka om, som hadde revolusjonert sambandet mellom kommunane!

ETTER Å HA køyrt gjennom den eine bygda meir idyllisk enn den andre – og forbi ein fleirbrukshall –  kom vi fram til Askvoll. Der fann vi sola. Her stod vi ei god stund. Før vi vende tilbake til Førde, fann vi nokre lokale heltar frå kvelden før, svoltne dalekatar som gjorde seg nytte av fri flyt mellom kommunane og søndagsopne kystkroer.

NESTE PÅ programmet for utforsking av Sunnfjord vert Florø, igjen på jakt etter sol og eit glimt av kyst og hav. Visstnok er det heilt på sin plass at vi stoppar i kunstnarbygda Vevring, og Naustdal. Eg veit ikkje om dei har ein fleirbrukshall der og, men bygda har i alle fall eit fjell. Enn så lenge.