Ragna Bogsnes Hegge

Ragna Bogsnes Hegge (fødd 1996) kjem frå Kvinnherad i Sunnhordland. Ho tok eit årsstudium i psykologi ved Universitetet i Bergen i fjor. No vil ho lære meir om journalistikken. Foto: Bent Are Iversen

lIVET SOM ROTEKOPP

«For eit ryddig skrivebord du har!» fekk eg høyre ei av mine første veker i Firda. «Berre gje meg litt tid», svarte eg. Tid har eg fått, og det ser ikkje ut.

Kvar gong eg kjem inn i ein støvfri, rein og ryddig heim, vert eg forbløffa. Eg har undra meg grøn over korleis det er mogleg å halde ein slik orden til ei kvar tid. Eg skulle så gjerne ha vore som dei, men eg får det ikkje til. Uansett kor mykje eg står på før eg får gjester på besøk, ligg det alltid nokre klede krølla i eit hjørne, eller så kravlar det ei hybelkanin eg ikkje klarte å fange med støvsugaren.

Det å vere ein rotekopp er ei liding i seg sjølv – eg veit aldri kvar eg skal begynne å leite når noko er sakna. På toppen av dette må eg tole dei kritiske blikka til ryddefanatikarar som kjem innom. Då skammar eg meg, og stundom føler eg meg teit og underlegen.

Litt trøysta vart eg då eg sat opp ei mental liste over dei ryddigaste eg kjenner. Det viste seg nemleg at denne samsvarte godt med lista over dei kjedelegaste eg veit om. Desse ryddige og perfekte menneska har rett og slett ikkje så mykje føre seg. Forskarar ved universitetet i Minnesota kom nyleg fram til det same som meg, for det viser seg faktisk at folk som lever i ryddige omgjevnadar er mindre kreative enn oss andre.

Dei ryddige liva ser jo så perfekte ut, men eg har ein sterk teori om at dette berre er ein fasade. Eg er heilt sikker på at det er i desse familiane ein finn flest utrue ektefellar, og det er garantert her flest born hamnar på køyret. Forklaringa er jo enkel – anten er dei dritleie av å leve innanfor dei strenge rammene, eller så prøvar dei å skjule intrigar og drama med ei perfekt utside.

Så no har eg bestemt meg for å slutte å skamme meg over rotet mitt. Eg skal leve i det, og eg skal tenke på at eg har eit mykje meir givande og kreativt liv enn dei eg har misunna så lenge. Og som Einstein ein gong sa: «Om eit rotete skrivebord er eit teikn på eit rotete sinn, kva er då eit tomt skrivebord uttrykk for?».

lAT MEG SITTE I FRED!

Eg ser meg grundig rundt til alle kantar. Leitar. Der! To ledige sete på rad. Dei er mine.

Eg slenger meg ned i innste sete, og skrur podcasten på full guffe. Veska mi set eg i nabosetet, gjerne føtene også. Eg snur hovudet mot glaset, og let augo att slik at alle skal tru eg søv. Det er vel ingen som kjem til å spørje om å få sitje med meg no?

For på bussen vil eg vere i fred. Eg gjer alt eg kan for å virke som dårleg selskap. Nokre gonger vurderer eg å late vere å dusje veka før eg skal på tur, eller å smøre makrell i tomat på nista. Men stort sett går eg berre for å fullaste nabosetet, og  å late som eg søv. Eg er ein seteokkupant, som reiseselskapet Skyss så fint kallar det: «Person som tek opp ledige sete med veske, sekk og posar».

Min teori er at det handlar om personleg rom. Du veit, den raude ringen vi kan teikne rundt oss sjølve, som vi ikkje vil at nokon skal trø innafor. Rett og slett rommet med luft vi vil ha i fred. På bussen full av framandfolk treng vi endå større rom. I tillegg kjem størrelsen på det personlege rommet faktisk også an på kor nært ekvator ein har vakse opp, viser undersøkingar. Jo nærare ekvator, jo mindre personleg rom har ein behov for. Det er kanskje unødvendig å seie, men Noreg ligg ganske langt frå ekvator.

Så vert bussen full, og den gruelege augneblinken kjem: «Er det ledig her?». Eg skodar olmt på den stakkars medpassasjeren, og flyttar motvillig veska. Resten av bussturen sit eg med eit ubehag, for nokon har trakka over, og øydelagt, den fine raude ringen min.

Men neste gong eg går på bussen, er det ikkje ein einaste tosetar ledig. Alle sit med vesker i nabosetet, musikk på øyra, og augo att. No tenker du vel at eg kjem til å konkludere med at eg skal ta meg saman neste gong eg sit på bussen, gjer du ikkje? Men det har eg absolutt ingen planar om. Ikkje tale om at eg indirekte skal invitere folk til å sitte med meg! Nei, då vil eg heller kjenne på koleis det svir når eg får smake min eigen medisin. Kall meg egoistisk, men det er ikkje min feil at eg ikkje vaks opp nærare ekvator.

Ta hintet, då!

Å hinte. Ei ypparleg form for kommunikasjon.

Eg hintar mykje. Når eg prøver å få blikkontakt med kjærasten min, for så å la blikket gli mot døra, betyr det at eg vil dra. Når eg kremtar eller svarar uinteressert «ja» til bror min, betyr det at han har snakka altfor lenge om noko ingen bryr seg om. Når eg set den skitne oppvasken til dei eg bur med inn i skapa deira, betyr det at det er på tide å rydde etter seg. Men kjærasten min skjenkar i glaset, bror min hevar røysta, og i skrivande stund kjenner eg eimen av noko eg ikkje vil prate om, frå kjøkkenskapa i kollektivet.

Eg er flink til å gje hint, andre er berre ikkje så flinke til å ta dei. Eg forstår det ikkje, for eg tek nemleg alle saman. Eg tek kanskje til og med dei hinta som ikkje er der. Eg skjønar blikket som seier det er på tide å dra, eg skjønar kremtet som betyr at eg har prata for lenge, og eg skjønar teikna på at eg har rota for mykje. Eg tek hintet folkens, ingen grunn til å rope det ut!

Vi hintarane i verda tek eit tak for å gjere kvardagen littegrann enklare for oss sjølve.  Slik slepp vi å ta opp ubehagelege ting, og unngår å bli konfronterte. Så lenge det ikkje kjem sånne ekle menneske som seier ting rett ut. For då hjelper det ikkje om vi rynkar panna eller kremtar. Då blir det plutseleg sett krav om at også vi skal buse ut med ting. Hallo!? Kan vi ikkje berre få styre på sånn som vi sjølv vil? Vi burde organisere oss. Ja kanskje vi kan gå inn i politikken, og på sikt få innført hinting som valfag i skulen. Det hadde vore noko, då skulle vi vist alle flåsekjeftane!

Men trass i min kjærleik til denne konfliktskye forma for kommunikasjon, fungerer den dårleg på jobb. Kritisk journalist. Eg skal jo stille maktpersonar og ordmanipulatorar til veggs! Så sjølv om eg på privaten har planar om å fortsette hintinga, skal eg også øve meg litt på å seie ting som dei er. Eg startar her: ta oppvasken dykkar!

Vingla meg fram til Førde

Den tredje januar gjekk turen frå Kvinnherad til Førde. Eg hadde med meg ein koffert som eg til slutt hadde klart å lukke, etter store diskusjonar med meg sjølv, og etter å ha lagt tilbake halve klesskapet mitt. Kva som skulle vere med og kva som måtte bli igjen,  hadde ikkje vore lett å finne ut av. Eg synest eigentleg ingen val er særleg enkle…

Min ubesluttsomme natur viser seg i dei fleste situasjonar. Berre eg skal kjøpe meg ny tannkost kan eg bli ståande timesvis framom hyllene og prøve å finne ut om Zig-Zag med tungeskrape frå Colgate er eit betre val enn Clean Between frå Jordan. Middag er ikkje noko enklare å finne ut av, og pålegg er iallfall vanskeleg!

Når det kjem til dei store vala i livet, er det sånn cirka like ille. Derfor har eg vore mykje fram og tilbake når det kjem til kva eg skal bli, når eg kanskje ein gong blir stor. I all denne rådvilla har eg sett for meg ei framtid som både musikar, psykolog, lærar, sjukepleiar, profesjonell turgåar – og eit knippe andre yrke. Men no vil eg prøve meg som journalist. Bakgrunnen min er kanskje prega av vingling, men valet om å søke meg hit var klart. Tenk at eg skal få boltre meg på nynorsk i Firda i fire månadar!

Eg kan ikkje love at eg aldri skal vingle igjen, men no er planen å vekse. Litt vingling og mykje vekst, det høyrest ikkje så dumt ut det?