Karen Anna Kleppe

Karen Anna Kleppe, 21 år, frå Kvinnherad. Foto: Bent Are Iversen

Ein invalid gamblar

Eg tapte eit veddemål. Eg har ein tendens til å tape veddemål. Retting: Eg har ein tendens til å inngå komplett idiotiske veddemål, med oddsen imot meg.

Eg hoppa frå ei klippe. Ifrå ei tre meter høg klippe i håp om å rekke bort til bjørketreet som stod to meter ut frå klippa. Kvifor? Kompisane vedda på at eg ikkje torde. Snartenkt? Nei. Berre tøff i trynet. Skulle vere ein av «gutta». Korleis det gjekk? Vart invalid i åtte månadar, og arra for livet etter ein ryggoperasjon som følge av veddemålet. Kva som var det verste? Å bomme på treet, eller å leve som ein krøpling i åtte månadar? Ingen av delane. Latteren til kompisane då eg ikkje trefte treet, og dei vann veddemålet.

«De er soldatar, ikkje apekattar», ljoma det på oppstilling. Kompanisjefen var ganske forbanna då han tala framfor hundre soldatar. Men talen vart retta mot ein person, den minste personen i heile kompaniet. Meg. «Slike veddemål går sjeldan bra», sa han. «Eg har lært det», svara eg snurt.

Etter eitt år og åtte månadar var det gløymt. «Skal vi vedde om kven som vinn kampen?» , spurde ein sportsjournalist. Greitt! Sjølv om motparten kunne alle frisparka i eliteserien på rams, var det femti prosent sjanse for at Sogndal og eg vann veddemålet. «Kva veddar vi?» Eit bad i Førdefjorden. Fader. Om eg trekker meg? Nei. Eg skal vere like mykje mann som den breiskuldra og brautande sportsjournalisten. Schulze bomma på straffe, eg måtte ta straffa.

Korleis det gjekk? Du kan sjå det på firda.no. Det er ei våt og kald sak. Kva som var det verste? Å måtte bade mellom isflaka, eller stille opp i Firda med vinterfargen og -feittet i badedrakt? Ingen av delane. Latteren til den brautande sportsjournalisten, då han vann veddemålet.

Kvifor eg ikkje lærer, veit eg ikkje. Kanskje eg prøver å kompensere for dei ekstra centimeterane med luft over hovudet. Eller kanskje har eg berre vore uheldig? Garantert. Eg hadde jo praktisk talt tak i bjørketreet. Og straffa til Schulze må ha blitt tatt av vinden. Uflaksen må vere brukt opp snart. Neste veddemål vinn eg. Då blir det eg som ler. Vi kan godt vedde om det.

Trafikk og forderving

Det er mykje å irritere seg over i livet. Trafikken i Sunnfjord, til dømes. Er det noko som held ein sunnfjording vaken om natta, må det vere at han framleis står fast i trafikkork i Førde sentrum etter arbeidsdagen.

Eg har vanskeleg for å forstå korleis trafikken i Førde kvar einaste dag er verre enn rushtrafikken i Oslo to dagar før julaftan. I Oslo bur det 660.000 menneske, her i andedammen bur det 13.000. Sjølv om eg veit at folk pendlar til jobb frå «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu»-bygdene rundt Førde, forstår eg ikkje korleis 13.000 menneske lagar meir krøll enn ein halv million.

På bystyret sist veke vart blokker som skal byggast på Smestad diskutert i ein halvtime, medan trafikkonsekvensane som innflyttarar vil føre med seg var oppe i eitt minutt. Eg har ikkje nilese adressene til politikarane, men eg er rimeleg sikker på at ingen av dei bur i Angedalsvegen. Men der bur eg, og hadde eg vore politikar hadde eg heller starta å rive bygningar der, i staden for å bygge. Eg skal forklare kvifor.

Syklistar i Førde. Kvar dag på veg til jobb, oppstår det kø på grunn av dei. Alle kan sjå at det ikkje er rom for meir enn to møtande bilar på denne strekninga. Når syklistar då syklar midt i køyrefeltet, fullt klar over køen dei lagar, er dette noko eg kunne irritert på meg eit utslett av. Som tar meg vidare til den største irritasjonen.

Farta til bilistane. Alle sunnfjordingar ligg under fartsgrensa. På grunn av diagnosen tidsoptimisme, har eg lært meg å køyre for fort, men forsvarleg på same tid. Altså, eg brukar 40 minutt på ein tur som skal ta ein time. Men, den teorien fungerer dårleg i praksis med ein avslappa og strukturert sunnfjording framfor meg, som har til vane å halde farta til ein syklist, sjølv på E39.

Dette er berre ein brøkdel av alt eg kunne irritert meg over. Men sidan eg lever i Norge og har det eg treng, vert det småleg av meg å pirke på dårlege prioriteringar av lokalpolitikarar og evneveike syklistar. Ein må klare å legge i-landsproblema til side og sjå heile verdsbildet, der våre medmenneske slit med å brødfø borna deira kvar dag. Men heilt seriøst. Om du ikkje slepp meg forbi eller gassar litt på neste gong du møter på meg på E39, legg eg rekninga på kortisonsalven i postkassen din.

Årsmøte i narsissisme

Ein gong kvart halvår samlar det seg ein flokk høge hælar, vinflasker og latter i ei stove i Sunnhordland. Mange av hælane har reist frå dei store byane i Norge, medan nokre kjem frå nabobygda, men alle har den same dialekta. Temaet er ofte ein gjengangar. Kroppspresset gir alle mageverk.

«Kvifor har du det bildet som profilbilde?» «Kva meiner du?» «Nei, altså. Det er jo ikkje deg? Du har jo ikkje meterlange augnevipper og kinnbein ein kan stikke seg på?». Så vert ho fornærma. Så vert resten av jentegjengen fornærma på hennar vegner. Tenk å seie at du ikkje synest venninna di liknar på det redigerte spegelbildet i snapchatfilteret ho har som profilbilde på fjesboka. Du vert fort flokkens svarte får med ein slik kommentar. Flaks for meg at svart uansett er den dominerande fargen i kleshaugen min.

«Kvifor tok du silikon?» «Kva meiner du med kvifor eg tok silikon?» «Nei, altså. Har inngrepet gjort deg til ein betre person? Har du fått ein smartare og meir morosam kjærast på grunn av det?». Igjen ei fornærming. Igjen møllen blant alle sommarfuglane. Eg trivst uansett best i ullklede.

Å vere nøgd i eigen kropp er viktig. Men å kjempe for å vere nøgd i eigen kropp utan å endre noko er viktigare. Unge jenter i dag klagar over kroppspresset frå sosiale medium. I søkemotoren på Instagram, eller i ein butikk på nett, ser ein berre kroppar dei fleste av oss drøymer om. Presset for det perfekte angrip oss frå alle kantar.

Om du vil ha slutt på presset, slutt å leite etter det. Slutt å bla gjennom søkemotoren på Instagram til livsgnisten døyr ut. Aksepter at du ikkje er unik. Som oftast er det heilt over gjennomsnittet greitt å sjå ut som eit gjennomsnittsmenneske.

Ved neste årsmøte vil «hælane» atter ein gong la fingrane sveipe over snapchatfiltera, og eg vil framleis spørje kvifor. Kanskje det vil halde fram slik dei neste ti åra, utan noko anna endring enn at eg vil sove som eit uskuldig barn kvar natt, medan dei må sove på rygg i fare for at silikonet gneg ein veg inn i sjela.

Undervegs

«Vegen vert til når ein går» fekk eg høyre frå mor mi på vidaregåande. «Hald kjeft» svarte eg. Eg brydde meg tvert om vegen vart til anten eg krabba eller sykla. Eg kunne godt køyre, og vegen kunne vore både asfaltert og skilta. Eg hadde inga aning om kva eg ville gjere etter fullført skulegang, anna enn å kome meg vekk frå Vestlandet.

Å kome seg vekk var inga sak. Eg søkte meg til førstegongstenesta i indre Troms. Eg treivst godt i isaudet og leikte med tanken på ein militær karriere. Men etter eitt år var ryggen øydelagd, og eg litt klokare. Å hoppe frå ein skrent med smaken av sprit i ganen fall ikkje i god jord hos offiserane. Eg måtte halte vidare.

Vegen gjekk sørover, men ikkje lenger enn til Oslo. Eg bytte vekk smell frå gevær og lukta av furu, med trikkar som kvin og smaken av dyr kaffi. Kaffikunsten var kjekk å lære, men det gav meg ikkje høg puls, anna enn inntak av mengder koffein. Eg sakna utfordring og ein meir turbulent veg. Sjølvsagt hadde mor mi nokre idear, som ein praktikantplass på Vestlandet. Eg skulle til å seie «hald kjeft», men tok meg i det og las meg opp på kva det var.

No sit eg rakrygga med skrivekløe i Førde. Kvinande trikkar er bytt ut med kvinande journalistar, og lukta av furu er tilbake. Eg skimtar vegen klarare, og gler meg til det som kjem. Mor mi fortener ei unnskyldning, saman med resten av Vestlandet. Vi har trass alt dei mest krunglete vegane, og eg trivst best undervegs.